Decyzja o zaciągnięciu kredytu wymaga spojrzenia nie tylko i wyłącznie na wysokość proponowanej raty, lecz także na sposób jej wyliczania. W praktyce szczególne znaczenie mają stopy procentowe, ponieważ wpływają na koszt pieniądza w gospodarce, a pośrednio mogą przekładać się na oprocentowanie części kredytów. Przy zobowiązaniach ze zmiennym oprocentowaniem zmiana warunków rynkowych może z zdarza się, że powodować edycję wysokości raty.

Nie oznacza to natomiast, że każda zmiana stóp przekłada się na ratę natychmiast. Znaczenie mają zapisy umowy, użyty wskaźnik referencyjny, marża oraz termin aktualizacji oprocentowania. Właśnie dlatego przy analizowaniu konkretnego zobowiązania warto sprawdzić, jakie elementy składają się na oprocentowanie i kiedy mogą zostać przeliczone ponownie.

Przy wstępnym porównywaniu różnych wariantów pomocny może być kalkulator kredytu. Jego misją jest przedstawienie współzależności między kwotą finansowania, okresem spłaty, oprocentowaniem a wysokością raty. Warto jednakże pamiętać, że wynik otrzymany w takim narzędziu zależy od przyjętych założeń. Jeżeli już zmieni się oprocentowanie, dosłownie przy tej samej kwocie kredytu, wyliczenie może wyglądać zupełnie inaczej. Z tego powodu bardziej miarodajne jest sprawdzanie kilku scenariuszy niż opieranie się na jednej wartości. Przy kredycie spłacanym przez wiele lat znaczenie moraz liczba rat. Skrócenie okresu zwykle zwiększa miesięczne obciążenie, jednakże wydłużenie spłaty zmienia rozkład kosztów w czasie. Do tego dochodzą prowizje, ubezpieczenia i inne opłaty, których łatwe wyliczenie raty może nie uwzględniać.

Osobnym zagadnieniem jest zestawienie POLSTR vs WIBOR, szczególnie w kontekście modyfikacji dotyczących stosowanych w Polsce wskaźników referencyjnych. Nie są to po prostu 2 liczby, które można zestawić bez uwzględnienia sposobu ich wyznaczania. Różnice dotyczą w głównej mierze danych stosowanych do obliczeń a także charakteru rynku, którego warunki mają odzwierciedlać. Przy analizie kredytu istotne jest zatem postanowienie, jaki wskaźnik został wskazany w umowie i jakie znaczenie ma dla oprocentowania. Sam fakt zastąpienia jednego wskaźnika innym nie daje możliwość automatycznie określić, jak zmieni się rata. Trzeba uwzględnić także marżę oraz sposób dany w dokumentacji kredytowej. W okresie przejściowym szczególne znaczenie mają zasady stosowane przy zamiany wskaźnika i ewentualne korekty, ponieważ to one wpływają na ostateczny sposób wyliczenia oprocentowania.

W praktyce przy ocenie kosztu kredytu przydaje się rozdzielenie kilku kwestii, które na prawdę bardzo często są traktowane jako jedna całość. Stopy procentowe opisują ogólne warunki pieniężne, wskaźnik referencyjny stanowi element konstrukcji oprocentowania, a marża jest określona w warunkach konkretnego zobowiązania. Dopiero ich zestawienie umożliwia poprawnie interpretować wysokość raty. Przy sprawdzaniu historycznych wartości warto też zwracać uwagę na daty, ponieważ wskaźniki zmieniają się w czasie i porównywanie danych z różnych okresów może prowadzić do mylnych wniosków. Znaczenie ma także rodzaj raty oraz moment, w którym bank aktualizuje oprocentowanie. Dlatego sama obserwacja bieżącego poziomu wskaźnika nie wystarcza do określenia przyszłego kosztu kredytu, szczególnie gdy uwarunkowanie jest rozłożone na kilkanaście albo kilkadziesiąt lat.

Polecamy: stopy NBP.