Komunikacja w społeczeństwie opiera się na różnorodnych formach porozumiewania się i w tym kontekście coraz częściej zauważa się obecność systemów wspierających osoby z niepełnosprawnościami słuchu. Jednym z takich systemów jest język migowy, który umożliwia przekazywanie informacji przy pomocy gestów, mimiki i ruchów ciała. Jego funkcjonowanie różni się od języków fonicznych, opartych na dźwiękach, ponieważ bazuje na wizualno-przestrzennej strukturze.

W różnorakich państwach wykształciły się lokalne warianty języka migowego, co sprawia, że nie istnieje jedna uniwersalna metoda tego typu komunikacji. Przykładowo w Polsce wykorzystuje się Polskiego Języka Migowego, który posiada własną gramatykę i słownictwo, niezależne od języka polskiego mówionego.

Wzrost zainteresowania tematyką komunikacji niewerbalnej sprawia, że pojawia się więcej możliwości zapoznania się z tą formą języka. Kursy języka migowego mogą przyjmować różnorodne formy w zależności od poziomu wyspecjalizowania uczestników a także celu, w jakim są podejmowane. Dla niektórych jest to szczegół rozwoju zawodowego, np w kontekście pracy w placówkach edukacyjnych, ochrony zdrowia czy administracji publicznej, gdzie kontakt z osobami niesłyszącymi może być częścią codziennych obowiązków. Dla innych może to być metoda poszerzenia kompetencji społecznych lub prywatna inicjatywa wynikająca z osobistych potrzeb czy relacji rodzinnych.

Zagadnienie dostępności informacji i usług dla osób niesłyszących jest przedmiotem analiz w wielu obszarach życia społecznego. Uznaje się, że język migowy pełni nie tylko funkcję praktyczną, ale też tożsamościową i kulturową dla osób Głuchych. Stanowi detal ich wspólnoty oraz jest istotnym czynnikiem doświadczenia życiowego. Z tego względu kwestia nauki w zakresie języka migowego pojawia się też w kontekście działań instytucjonalnych, polityki integracyjnej oraz rozwoju narzędzi wspierających komunikację w przestrzeni publicznej. Częstokroć zwraca się uwagę na bariery językowe, które mogą wpływać na ograniczony dostęp do informacji czy usług w normalnym funkcjonowaniu.

Współczesne rozwiązania technologiczne a także rozwój edukacji zdalnej sprawiają, że kursy języka migowego są dostępne w różnorakich formatach. Mogą obejmować zarówno zajęcia stacjonarne, jak i programy online prowadzone przez osoby biegłe w tym języku. Ich struktura bywa zróżnicowana – niektóre koncentrują się na nauce zasadniczych gestów, inne uwzględniają bardziej efektowne elementy, jak gramatyka czy tłumaczenia symultaniczne. Wprowadzenie takich treści do kodu nauczania w szkołach, instytucjach kultury czy urzędach to jeden z tematów poruszanych w kontekście zwiększania dostępności i wspierania równości komunikacyjnej. Język migowy coraz częściej pojawia się również w mediach, co wpływa na jego obecność w świadomości społecznej.

Sprawdź: tłumacz języka migowego.